(klas 1 Steentijd)

LEERDOEL PREHISTORIE

JE KUNT SAMENLEVINGEN VAN VÓÓR EN NA DE LANDBOUWREVOLUTIE HERKENNEN.

Wat je daarvoor moet herkennen:

a. (economie:) Wat was er voor werk en hoe werd het verdeeld?

Jagers: het werk bestond vooral uit jagen/verzamelen/vissen.

- Verdeling: alle mannen deden hetzelfde werk (jagen/vissen).

- Verdeling: alle vrouwen deden hetzelfde werk (verzamelen/huishoudelijk werk).

Boeren: het werk bestond vooral uit landbouw (akkerbouw en veeteelt).

- Verdeling: alle mannen deden hetzelfde werk (veeteelt, ook nog wel jagen en vissen).

- Verdeling: alle vrouwen deden hetzelfde werk (akkerbouw/huishoudelijke werk).

b. (politiek:) Hoe werd de macht verdeeld?

Jagers: alle mannen overlegden samen.

Boeren: de hoofdmannen namen de beslissingen. Je werd hoofdman door leeftijd en ervaring.

Vrouwen hadden geen macht.

c. (levensbeschouwing:) Hoe dachten ze over levensvragen en geloof?

- Voor jagers en boeren hetzelfde: ze vereerden natuurgoden en geloofden in leven na de dood.

d. (samenleven:) Hoe dachten ze over verschillen tussen mensen?

Hoe dachten ze over verschillen tussen mensen in hun eigen samenleving?

- Bij jagers en bij boeren vormde de hele stam één groep. Er waren geen aparte groepen.

Hoe dachten ze over andere samenlevingen?

- Jagers: ze kwamen weinig andere stammen tegen.

- Boeren: ze maakten vaker oorlog met andere volken dan jagers. Dat kwam omdat er (1) meer mensen waren; (2) meer bezit te roven was; (3) er meer ongelijkheid tussen volken was ontstaan.

e. (chronologie:) Wanneer vond de landbouwrevolutie plaats?

- Vanaf 8.000 vóór Christus (in Nederland vanaf 5.000 vóór Christus).

- Toen gingen volken aan landbouw doen (akkerbouw en veeteelt). Deze overgang van jagen/verzamelen naar landbouw, met alle veranderingen die daarbij horen, noem je de landbouwrevolutie.

- De tijd van jagers-verzamelaars (dus vóór de landbouwrevolutie) heet de ‘Oude Steentijd’.

- De tijd van de eerste boeren (dus na de landbouwrevolutie) heet de ‘Nieuwe Steentijd’.

- Ze horen allebei bij het tijdperk van de prehistorie.

f. Hoe zag de wereld eruit?

- Jagers: eenvoudige ronde hutten, kleding van dierenvellen. Spullen van jagers/verzamelaars.

- Boeren: boerderijen, kleding van stof, aardewerk en spullen die bij boeren horen zoals gladgeslepen bijlen.

OEFENINGEN

BIJ LES 3: ECONOMISCHE VERSCHILLEN TUSSEN JAGERS EN BOEREN

· Leerdoel a (economie) oefenen met Overhoor-bestand prehistorie_economie (klik op rechtermuisknop en kies 'doel opslaan als'). In dit bestand wordt telkens een manier van leven beschreven. Jij moet zeggen of die levenswijze bij de jagers/verzamelaars hoort of juist bij de eerste boeren.

BIJ LES 5: MACHT EN OORLOG BIJ JAGERS EN BOEREN

· Leerdoel b (politiek) en d (samenleven) oefenen met Overhoor-bestand prehistorie_politieksamenleven (klik op rechtermuisknop en kies 'doel opslaan als'). Kies telkens voor jagers of boeren.

· Eerst het (gratis) programma Overhoor downloaden of uitleg erover.

BIJ LES 7: JAGERS EN BOEREN VAN VROEGER EN NU

· Leerdoel prehistorie oefenen met de powerpointpresentatie Jagers of Boeren? uit de les. Je krijgt foto's uit het Archeon te zien. Jij moet zeggen of het om jagers/verzamelaars of de eerste boeren gaat.

naar de werkwijzer

---