(klas 1 Egypte, Mesopotamië en het Jodendom)

 

 LEERDOEL DE EERSTE HOOGONTWIKKELDE SAMENLEVINGEN

 

JE KUNT DE EERSTE HOOGONTWIKKELDE SAMENLEVINGEN HERKENNEN.

Wat je daarvoor moet herkennen:

a. (economie:) Wat was er voor werk en hoe werd het verdeeld?

- Er waren verschillende beroepsgroepen als ambachtslieden, handelaars en dienstverleners.

- Grootgrondbezitters bepaalden wie op hun land mocht werken en wat ze ervoor kregen.

- Je beroep werd meestal door afkomst en geslacht bepaald.

- Je moest belasting betalen.

- Er was een schrift: een soort alfabet. Dat was handig voor de administratie.

b. (politiek:) Hoe werd de macht verdeeld?

- Er was een staat, dat is een gebied met duidelijke grenzen waarbinnen dezelfde wetten gelden.

- Er was een vorst die in zijn eentje de baas is over honderdduizenden mensen.

- Er was een leger.

- Er waren ambtenaren, dat zijn mensen die helpen bij het bestuur van een land.

- Er was een schrift: een soort alfabet, waardoor er handiger kon worden bestuurd.

c. (levensbeschouwing:) Hoe dachten ze over levensvragen en geloof?

- Hierover dachten ze vaak niet anders dan in eenvoudige, niet hoogontwikkelde samenlevingen.

d. (samenleven:) Hoe dachten ze over verschillen tussen mensen?

Hoe dachten ze over verschillen tussen mensen in hun eigen samenleving?

- Door de ontwikkeling was er veel verschil ontstaan tussen rijke en arme mensen en tussen mensen met veel en weinig macht.

- De mensen doen er alles aan om die verschillen zo duidelijk mogelijk te laten zien. Rijke en machtige mensen hadden veel aanzien. Armen en mensen zonder macht hadden weinig aanzien.

Hoe dachten ze over andere samenlevingen?

- De eerste hoogontwikkelde samenlevingen keken neer op samenlevingen die minder ontwikkeld waren.

e. (chronologie:) Wanneer en waar zijn de eerste hoogontwikkelde samenlevingen ontstaan en hoe noem je die periode?

- Ze zijn ± 3.000 jaar v.C. ontstaan in Egypte en Mesopotamië.

- Bij het ontstaan van de eerste hoogontwikkelde samenlevingen houdt de prehistorie/steentijd op. Dan begint de Oudheid.

f. Hoe zag de wereld eruit?

Je ziet aan bijna alles dat er meer ontwikkeling is dan bij mensen uit de prehistorie/steentijd.

 

 

 

OEFENINGEN

 

 

BIJ LES 2: EGYPTE HOOGONTWIKKELD: ECONOMISCH

 

·  Bij a. economie: de economische kenmerken van de eerste hoogontwikkelde samenlevingen oefenen met Overhoor-bestand eerste hoogontwikkelde samenlevingen_economie (klik op rechtermuisknop en kies 'doel opslaan als'). In het bestand staan tekstjes over de economie bij verschillende volken. Jij moet telkens kiezen voor één van deze drie antwoorden:

- jagers-verzamelaars
- eerste boeren
- egyptenaren.

·  Eerst het (gratis) programma Overhoor downloaden of uitleg erover.

 

 

 

BIJ LES 3: EGYPTE HOOGONTWIKKELD: POLITIEK EN SAMENLEVEN

 

·  Bij b. politiek: de politieke kenmerken van de eerste hoogontwikkelde samenlevingen oefenen met Overhoor-bestand eerste hoogontwikkelde samenlevingen_politiek (klik op rechtermuisknop en kies 'doel opslaan als'). In het bestand staan tekstjes over hoe er bestuurd wordt. Jij moet telkens kiezen voor een van de volgende antwoorden:

 - jagers-verzamelaars
- eerste boeren
- egyptenaren.

·  Bij d. samenleven: de manier van samenleven bij de eerste hoogontwikkelde samenlevingen oefenen met Overhoor-bestand de eerste hoogontwikkelde samenlevingen_samenleven (klik op rechtermuisknop en kies 'doel opslaan als'). In het bestand staan tekstjes over manieren van samenleven. Jij moet telkens voor een van de volgende antwoorden kiezen:

- jagers-verzamelaars
- eerste boeren
- egyptenaren.

·  Eerst het (gratis) programma Overhoor downloaden of uitleg erover.

 

 

 

BIJ LES 4: MESOPOTAMIË: NET ZO HOOG ONTWIKKELD ALS EGYPTE

 

·  Doe hieronder nog eens de groepsopdrachten bij de site van het British Museum:

- Lees eerst goed een van de groepsopdrachten die hieronder staat
- Ga dan naar de site
(die opent in een apart scherm, druk op het kruisje rechts bovenaan om weer terug te keren).

 

GROEP 1

ONDERZOEK WAAROM NU JUIST IN MESOPOTAMIË EN NIET ERGENS ANDERS EEN HOOGONTWIKKELDE  SAMENLEVING IS ONTSTAAN

Onderdeel van de site: geography (geografie)

VRAGEN:

1. - Wáár in Mesopotamië zijn hoogontwikkelde steden ontstaan?

2. - Waarom zouden die juist dáár zijn ontstaan?

Ga naar dit onderdeel van de site en bekijk de kaarten via het uitrolscherm rechts bovenaan om de vragen te beantwoorden.


GROEP 2

ONDERZOEK WANNÉÉR ER IN  MESOPOTAMIË EEN HOOGONTWIKKELDE SAMENLEVING IS ONTSTAAN.  IS DAT VROEGER, LATER OF IN DEZELFDE TIJD ALS IN EGYPTE?

Onderdeel van de site: time (tijd)

VRAGEN:

3. - Wanneer is in Mesopotamië een hoogontwikkelde cultuur ontstaan? Is dat vroeger, later of in dezelfde tijd als in Egypte?

4. - Waaraan kun je eigenlijk zien dat de samenleving hoogontwikkeld was geworden?

Ga naar dit onderdeel van de site en kijk naar de jaartallen voor vraag 3.

Klik op de plaatjes rechts naast de tijdbalk om te beoordelen of Mesopotamië toen al hoogontwikkeld was.


GROEP 3

ONDERZOEK WAARAAN JE KUNT ZIEN DAT MESOPOTAMIË HOOGONTWIKKELD WAS. ZIJN DAT DEZELFDE  DINGEN ALS IN EGYPTE?

Onderdeel van de site:

SUMER: The royal tombs of Ur (Sumerië: de koningsgraven van de stad oer)

VRAAG:

5. - Hoe kun je aan de afbeeldingen op een oud kastje zien, dat een hoogontwikkelde samenleving is afgebeeld?

Ga naar dit onderdeel van de site en klik op opgraving nummer 779 (grote blauwe rechthoek). Klik verder op de afbeeldingen om er meer over te weten te komen.


GROEP 4

ONDERZOEK WAT ER ALLEMAAL WERD VERHANDELD EN HOE ZE HET VERVOERDEN.

Onderdeel van de site:

BABYLONIA: trade and transport (Babylonië: handel en vervoer)

VRAGEN:

6. - Op welke manieren werden spullen vervoerd?

7. - Welke spullen werden allemaal verhandeld?

Ga naar dit onderdeel van de site en klik op de getekende plaatjes voor de manieren waarop spullen werden vervoerd.

- klik nogmaals op de uitvergrote tekening om erachter te komen wat ze op die manier vervoerden.


GROEP 5

ONDERZOEK HOE ER OORLOG WERD GEVOERD EN HOE JE DAARAAN KON ZIEN DAT HET OM OORLOG VAN EEN HOOGONTWIKKELDE SAMENLEVING GING.

Onderdeel van de site:

ASSYRIA: warfare (Assyrië: oorlogvoering)

VRAGEN:

8. - Wat kun je allemaal te weten komen over de manier waarop er oorlog werd gevoerd? (tactiek en wapens).

9. - Waaraan zie je dat het om oorlog bij een hoogontwikkelde samenleving gaat?

Ga naar dit onderdeel van de site en klik op de afbeelding, dan wéér op de afbeelding voor details. Vertel over wapens, tactieken, en hoe je ziet dat het om een hoogontwikkelde samenleving gaat.


GROEP 6

ONDERZOEK DE OVERBLIJFSELEN VAN EEN PALEIS OM TE KIJKEN HOE DIE WERDEN INGERICHT.

Onderdeel van de site:

ASSYRIA: palaces of Assyria (Assyrië: de paleizen van Assyrië)

VRAGEN:

10. - Wat kom je te weten over de grootte en de inrichting van het paleis?

11. - En wat zegt die inrichting over de rijkdom van Assyrische vorsten en de hoge ontwikkeling?

Ga naar dit onderdeel van de site en zoek op de plattegrond van het paleis zo snel mogelijk het vertrek waarin spullen zijn gevonden.

- klik nogmaals op de vondsten voor details en geef antwoord op de vragen.

 

naar de werkwijzer