HOOFDVRAAG:
Was de economische welvaart van Nederland in het verleden vooral een kwestie van mentaliteit of van gunstige omstandigheden?
Introductie hoofdstuk:
Aan de hand van een actueel voorbeeld (bijv. verdwijning van het financieringstekort) vaststellen dat het economisch goed gaat met Nederland. Een of meer van de volgende kwesties aan de orde stellen:
- Ook in de 17e eeuw stond Nederland bekend om de welvarende economie. Zou dat komen door de mentaliteit van Nederlanders? Hebben zij eigenschappen die andere Europeanen niet hebben? Moeten we daar trots op zijn?
- Of heeft het meer te maken met de omstandigheden waarin een land toevallig in verkeert? Moeten we daardoor juist niet trots zijn? En wat voor omstandigheden zouden dat dan kunnen zijn?
- Is economische welvaart van voorouders iets om trots op te zijn? Is het historisch verantwoord om trots te zijn op daden van je voorouders?
Na een klassegesprek hierover uitleggen dat voor het beantwoorden van dit soort kwesties in dit hoofdstuk de economische geschiedenis van Nederland in de 17e en de 19e eeuw wordt bestudeerd. Vervolgens samen met de leerlingen de hoofdvraag en de deelvragen doornemen.
DEELVRAAG PARAGRAAF 1:
Welke mentaliteitsfactoren en omstandigheden waren verantwoordelijk voor de economische bloei van de 17e eeuw?
DEELVRAAG PARAGRAAF 2:
Waarom kozen mensen in de 17e eeuw voor de zeevaart en wat zegt dat over de mentaliteit van toen?
DEELVRAAG PARAGRAAF 3:
Welke mentaliteitsfactoren en omstandigheden waren verantwoordelijk voor de economische bloei van de 19e eeuw?
DEELVRAAG PARAGRAAF 4:
Wat zegt de manier waarop met sociale verschillen werd omgegaan over de mentaliteit van de 19e eeuw?
Afsluiting hoofdstuk:
Aan de hand van een antwoord op de hoofdvraag met de klas discussiėren over de vraag of mentaliteit of omstandigheden de doorslag hebben gegeven in het verleden. Verder nagaan in hoeverre sprake was van een mentaliteit waarbij sociaal zwakkeren werden uitgebuit en de vraag aan de orde stellen in hoeverre dit mensen uit het verleden kan worden kwalijk genomen. Tenslotte leerlingen stelling laten nemen ten aanzien van de vraag of de huidige welvaart een kwestie van mentaliteit of omstandigheden is en leerlingen hun keuze aan de hand van historische argumenten laten verdedigen.
