ÿWPCË  Pxè›*嚤HÌq`HJ?æŸ{ÇáÊ$¡ŽñPÇÐÑZü«KѾ6 ~[8j“jÏUí¨Î0²É~ñ ø¸YŠï×øªpÓž¢bkÞwªžG§ZõdŽ·ýúuÔc/Jƒv~1›Mc²Áò™{ªýZ”N›Oв2$%{ê8»|=”²9Yd„w›~½|t3¿rðr”Ù†‹•¡ØnÆ)þ÷ͰÑ+\œcÛ|Lñöó¼t=ùó‡SüDvùR&¯š OçÃlBE22t@P¡;,àðŸŠ|¡Û“ÆF¿0|Ñǽ+e6Œ­y»¢í@*TTÌË+MåUù†Ó"‰ ä>?yÚKt\<íˆó™CËá g.¡R™|ú=°c<üQ×ý4¾‚ ' ´63„Ô\Iød,aá䢭­{ <6ȰlŠÎBŒ Š]fK 9)ìëPŠ‚jáÂâKjKç õè²]Úg&ÑÎ ¤ò•ᬆ`„3È_›{bF®¡ýé®Q^ Ö:¥V±)Ð:ÉyØQ)Yàᣲ´äüTQaYZ³U±r¡Å°¾~¡ífUÊzIj±3(¾&¡ç±—z~O@Ð72µÝ,cuÒsÅÊU:z %´cPº C f$a& B:*: Bodfaƒ—n­§ 0pTÄU>ÄEfaw@4Z 1mn 0cÛU>> h| h,™ hÅ <þ6X9`("Courier 10cpiX ÿÿÿdTabel_A&ÿÿ0 d d dTabel_B3|x  «<þ6X9`("Courier 10cpiXÂxþ6X@É“8X@(H²U$¡¡Ô,.ÔÔ.,ÔÔNLUS,.ÔÓ  ÓÓ  ÓÓA€************************""""""""""""""""""""""""AÓÓE1°X°` ¸ hÀpÈ xÐ °œXEÓÑÑÑ  ÑÑTRW\Ð6Â&3Ø'Ð6Â&A4ÿ3Ø'TÑÓ  Ó,†r‰AZ‹&Arial StandaardTabel_B — [˜ D™ š D› œ U Dž Ÿ D  D4·<*#6e37=CIQYag­­1.a.i.(1)(a)(i)1)a)(;³¿$´´Ô26eÔÚ  Ú0Ú  Ú.Ô3  Ôà0  à,1èÞ9Z‹&Arial Standaard ð?@@ð?@@@Tabel_A   Ý ƒ ²U!ÝÔ,.ÔÔ.,ÔÔNLUS,.ÔÓ  ÓÓ  ÓÓA€************************""""""""""""""""""""""""AÓÓE1°X°` ¸ hÀpÈ xÐ °œXEÓÑÑÑ  ÑÑTRW\Ð6Â&3Ø'Ð6Â&A4ÿ3Ø'TÑÓ  ÓÝ  ÝÔ€X¹²XXXÔÔ€ô6êôXX¹²Ôà@11aà(docentenhandleiding)ò òà@@aa)aàˆÐ ° Ðà@à à aàÔ‡¼ A¼ôô6êÔHET€MIDDELEEUWS€BOERENDOBBELSPELˆÐ pÀ Ðà@MMaàbrugklassers€maken€in€groepjes€een€historisch€spelˆÌÔ#†ô6êô¼¼ A#Ôó óà@CCaà(Bas€van€der€Meijden)ˆÐ ˜è ÐÌLeerlingen€leren€graag€spelenderwijs.€Het€in€groepjes€laten€maken€van€een€boerendobbelspel€over€hetÏleven€in€de€vroege€middeleeuwen€kan€daarom€een€goede€manier€zijn€om€kennis€nu€eens€op€eenÏspeelse€manier€over€te€dragen.€De€lessenserie€zoals€die€hier€wordt€aangeboden€is€gebaseerd€op€eenÏartikel€van€Eric€van€der€Donk€en€Hanneke€Tuithof€in:€J.€Haenen/A.€Haitink€(red.),€ððò òTeamleren€op€schoolÐ X ¨ Ðen€in€de€klasó óðð€(SMD,€Leiden€1998).€Na€enige€ervaring€met€het€spel€heb€ik€de€opzet€wat€gewijzigd.€DeÐ  h  Ðvoordelen€daarvan€zijn:Ìð/ð€het€project€neemt€minder€lessen€in€beslag€(slechts€4€ipv€8)Ð ˜ è  Ðð/ð€er€hoef€minder€gekopieerd€te€worden€(€de€ll.€halen€de€informatie€uit€hun€eigen€boek€ipv€uit€kopien)Ð X¨  Ðð/ð€er€wordt€bij€de€groepsopdrachten€meer€aandacht€besteed€aan€de€verdelingen€van€taken€en€rollenÐ h  Ðzodat€de€leerlingen€gedwongen€worden€om€zinvol€samen€te€werken.ÌÌò òBeginsituatie:ó óÐ X¨  ÐDe€leerlingen€hebben€de€eerste€drie€paragrafen€uit€het€boek€op€gebruikelijke€wijze€gemaakt.€In€het€spelÏverwerken€zij€stof€uit€deze€n€de€niet€gemaakte€paragrafen.€Er€kan€natuurlijk€ook€voor€een€andereÏopzet€worden€gekozen€(het€hele€hoofdstuk€als€spel/minder€dan€3€pararafen/andere€pragrafen).€VergeetÏechter€dan€niet€de€werkwijzer€aan€te€passen.Ìò òTakenanalyse:ó óÐ h ÐDe€rol€van€de€docent€is€er€vooral€op€gericht€om€ervoor€te€zorgen€dat€de€groepleden€goed€samenwerkenÏzonder€ruzie€te€maken.€Bovendien€moet€er€goed€op€worden€toegezien€dat€de€leerlingen€voldoendeÏkennis€uit€het€hoofdstuk€in€het€spel€verwerken€en€dus€niet€slechts€bezig€zijn€met€plakken€en€knippen.Ìò òDoel€van€de€lessen:ó óÐ h Ðà0  àò ò„€Vakinhoudelijk:ó óÐØ("" Ðà0  àGroeps„€en/of€projectonderwijs€gaat€nogal€eens€ten€koste€van€de€inhoud.€Het€is€hier€deÏbedoeling€tav€de€vakinhoudelijke€kennis€geen€enkele€concessie€te€doen€tov€ððgewoneðð€lessen.ÏHet€spelen€van€het€spel€zou€door€de€herhaling€die€dan€plaatsvindt€voor€een€grotere€beklijvingÏen€reflectie€moeten€zorgen.€Misschien€is€het€een€idee€om€na€het€spel€de€vakinhoud€via€eenÏschriftelijke€overhoring€te€toetsen€om€te€kijken€of€dit€doel€is€bereikt.€Leerlingen€wordenÏgeholpen€bij€het€zoeken€vanñ5 ññ4 ñ€pech€ñ4 ññ5 ññ6 ñ€historische€situaties€voor€hun€spel€via€de€ððideen€voor€geluñ6 ññ7 ññ6 ñskñ6 ññ7 ññ8 ñk„€enÏpechsituatñ8 ññ9 ññ8 ñuesñ8 ññ9 ññ: ñiesðð€dñ: ññ; ññ: ñat€ñ: ññ; ññ< ñie€deel€uitmaken€van€de€leerlingenwerkwijzer.ñ< ñÐ "" Ðà0  àò ò„€procesgericht:ó óÐØ(""" Ðà0  àHet€is€de€bedoeling€dat€leerlingen€leren€samenwerken.€Dat€behoort€meer€te€zijn€dan€gewoonÏiets€samen€doen.€Via€de€opdrachten€wordt€geprobeerd€leerlingen€positief€wederzijs€afhankelijkÏvan€elkaar€te€maken€(zie€S.€Ebbens,€òòEffectief€leren€in€de€klasóó,€Groningen€1996,€p.€75).Ð!h%"" Ðà0  àòòBronafhankelijkheidóó:€door€ll.€€voor€de€groep€eigen€informatie€te€laten€bestuderen.ÐÜ!,&"" Ðà0  àòòTaakahankelijkheidóó:€door€ll.€€afwisselend€een€eigen€taak€te€geven.М"ì'"" Ðòòà0  àRolafhankelijkheidóó:€door€ll.€bij€groepsactiviteiten€eigen€rol€toe€te€delen.Ð\#¬("" Ðòòà0  àDoelafhankelijkheidóó:€doordat€ll.€consensus€moeten€bereiken€over€hun€werk.Ð$l)"" ÐÌÌò òDUUR€VAN€HET€PROJECT:ó ó€4€LESSENÐ \&¬!, ÐÌò òMATERIAAL:Ð Ü',#. Ðó óÌò ò1€leerlingenwerkwijzer:€Hoe€maak€je€een€middeleeuws€boerendobbelspel?ó óÐ \)¬$0 Є€elke€leerling€krijgt€een€eigen€exemplaar€(ñ= ñ3ñ= ññ> ñ2ñ> ñ€paginaððs).ÌBevat€stappenplan€per€les,€inclusief€huiswerk.ÌÌò ò2€Logboek€boerendobbelspeló óÐ \,¬'4 Є€elke€groep€(van€4€leerlingen)€krijgt€een€exemplaar€(2€paginaððs).ÌÌò ò3€Beoordelingsformulier€boerendobbelspeló óÐ œ.ì)7 Є€Elke€groep€krijgt€een€exemplaar€(1€pagina,€evt.€halve€pagina)Ì„€vel€om€spel€op€te€maken.ÌÐ Ü0,,: Ðò ò4€Groot€gekleurd€€vel€(ong.€50€bij€100€cm)€om€spelbord€van€te€makenó óÐ ° Є€Elke€groep€krijgt€een€exemplaar€(zelf€kopen€bij€papierwinkel)ÌÌÌò òTOELICHTING€BIJ€DE€LESSEN:Ð ° Ðó óÌHet€is€de€bedoeling€dat€de€docent€tijdens€de€eerste€les€of€de€les€die€daaraan€voorafgaat€een€korteÏinleiding€geeft€van€circa€€5€min€(staat€niet€op€werkwijzer).€Daarin€is€dan€tijd€voor:€Ì„€Het€laten€zien€van€evt.€voorbeelden€€van€vorige€jarenÌ„€Instructie€tbv:Ìà0  à„€het€meenemen€van€plak„€en€knipspullenÐ "" Ðà0  à„€afspraken€omtrent€de€hoogte€van€wat€op€het€spelbord€gebouwd€mag€worden€(let€op:€voor€jeÏhet€weet€zit€je€aan€het€einde€van€de€les€met€een€spelbord€dat€niet€meer€opgeborgen€kanÏworden€vanwege€een€enorme€kerktoren€of€een€dikke€laag€stro!)Ð "" Ðà0  à„€mogen€losse€kaartje€nu€juist€wel€of€juist€niet€(bij€ontbreken€van€een€eigen€lokaal€is€dit€af€teÏraden!€Laat€leerlingen€hun€situaties€op€het€spelbord€tekenen€of€uitprinten€zodat€ze€op€het€bordÏkunnen€worden€geplakt.€Dit€voorkomt€een€hoop€ellende!)Ð "" Є€Belangrijk:€bespreek€klassikaal€en€met€grote€nadruk€de€beoordelingscriteria€ahv€hetÏbeoordelingsschema:€de€leerlingen€geven€zelf€punten€maar€doen€dit€grotendeels€op€grond€van€deÏinhoudelijke€kennis€die€in€het€spel€is€verwerkt.€Veel€kennis€levert€veel€punten€op,€maar€wie€een€prachtigÏspel€heeft€gemaakt€zonder€veel€inhoudelijke€kennis,€komt€op€een€zware€onvoldoende€uit,€hoe€hard€deÏleerlingen€er€ook€aan€hebben€gewerkt.Ì„€Omrekening€tot€cijfer:€er€kunnen€in€totaal€36€punten€door€de€leerlingen€worden€gegeven.€De€docentÏkijkt€het€zelf€ook€nog€na€en€kan€bijstellen€en€bepalen€hoeveel€punten€als€voldoende€wordenÏbeschouwd.€Je€zou€als€docent€boven€op€de€36€punten€nog€maximaal€nog€4€punten€kunnen€toekennenÏvoor€de€mate€waarin€het€logboek€correct€is€bijgehouden.€40€punten€in€totaal€is€gemakkelijk€te€delenÏdoor€10,€dus€zo€kan€het€aantal€punten€gemakkelijk€worden€omgerekend€tot€een€cijfer.Ì„€Bij€een€onrustige€klas€kan€het€uitzoeken€van€pech„€en€geluksituaties€in€de€eerste€les€voor€groot€deelÏindividueel€gebeuren€in€de€gewone€klasse„opstelling.Ð  ° Ðà@--aà(€leerlingenwerkwijzer)ˆÌÌà@11aàò òÔ‡¼ A¼ôô6êÔHOE€MAAK€JE€EEN€MIDDELEEUWS€BOERENDOBBELSPEL?Ô#†ô6êô¼¼ A»#Ôó óˆÐ 0€ ÐÌWat€kon€een€boerenfamilie€rond€het€jaar€900€allemaal€overkomen?€Om€hierop€een€antwoord€te€krijgen,Ïkun€je€een€soort€ganzenbordspel€maken.€Daarvoor€bedenk€je€dan€allemaal€situaties€die€in€de€vroegeÏmiddeleeuwen€voorkwamen.€Zo€kunnen€de€spelers€even€terugreizen€in€de€tijd...ÌHieronder€staat€hoe€je€dat€kunt€doen.ÌÌò òOVERZICHT€VAN€DE€LESSENó ó:Ð Ä   ÐLes€1:€groepjes€maken€en€zelf€geluk„€en€pechsituaties€zoekenÌLes€2:€spel€bedenken€en€bord€makenÌLes€3:€spel€afmakenÌLes€4:€spellen€ruilen,€elkaars€spellen€spelen€en€beoordelen€ÌÌßA€) °°xdE°CbAßÐ D”  ÐÌò òà@ aàLES€1:€GROEPJES€MAKEN€EN€ZELF€GELUK„€EN€PECHSITUATIES€ZOEKENó óˆÐ c  ÐÌSTAPPEN€VOOR€DEZE€LES:ÌÌò ò1€Groepjes€maken€(5€min.):ó óÐ c Ðð/ð€A€In€overleg€met€je€docent€worden€groepjes€van€4€leerlingen€gemaaktÐ Ó# Ðð/ð€B€Geef€elk€groepslid€een€eigen€cijfer€van€1€t/m€4Ð “ã Ðð/ð€C€schrijf€je€klas,€de€groepsnamen€en€cijfers€in€het€logboek€(zie€het€schema€bij€les€1€van€het€logboek).Ð S£ ÐÌò ò2€Pech„€en€geluksituaties€zoeken€(20€min):ó óÐ Ó# ÐWanneer€waren€de€mensen€blij€en€wanneer€viel€het€leven€tegen?€Daarvoor€kun€je€allerlei€geluk„€enÏpechsituaties€opzoeken€in€je€boek.€Als€je€ze€kort€en€helder€opschrijft,€kun€je€ze€later€gemakkelijk€in€jeÏspel€verwerken.€Doe€het€zo:Ìð/ð€A€Verdeel€de€paragrafen€die€jullie€nog€niet€bestudeerd€hebben€en€schrijf€dat€in€de€eerste€kolom€na€deÐ Ó# Ðnamen€in€het€logboek:Ì„€groepslid€1€doet€ðð€4Ì„€groepslid€2€doet€ðð€5Ì„€groepslid€3€doet€ðð€6€en€ðð€AÌ„€groepslid€4€doet€ðð€B€en€ðð€CÌð/ð€B€Lees€je€paragraaf€en€bedenk€daarna€tenminste:Ð S£$ Ðñ˜ ñà0  àñ˜ ñ„€2€gelukkige€gebeurtenissen€die€bij€de€paragraaf€horenñ™ ñ€ñ™ ññž ññž ññŸ ññ™ ñeñ™ ññŸ ññ™ ñn€ñ™ ññš ñÌà0 p àñš ññ  ñ„€ñ  ñ2€ongelukkige€gebeurtenissen€die€bij€deÏparagraaf€horen.€Let€ook€op€gebeurtenissen€die€je€uit€de€opdrachten€of€de€werkbladen€kunt€halen!Ìñ› ñ„€ñ› ñSchrijf€ze€netjes€op€een€proefwerkblaadje.€Zet€erboven€je€naam,€je€klas€en€de€paragraaf.€Maak€eenÏapart€kopje€'geluk'€en€'pech'.ñœ ñÌ„ñœ ñ€ò òNB:€zet€bij€elke€geluk„€of€pechsituatie€bij€welke€paragraaf€ze€horen!€Dat€moeten€jullie€later€in€hetÐ #c) Ðspel€namelijk€ook€doen!€ó óDus€bijvoorbeeld:€ððJe€brood€verdienenðð€of€ððSamen€levenðð,€enz.€ñ— ñò òñ— ñOp€de€laatsteÐ Ó##* Ðpagina€van€deze€werkwijzer€staan€ideen€om€je€te€helpen.€Gebruik€ze!ñ— ñó óñ— ñÐ “$ã+ ÐÌò ò3€Pech„€en€geluksituaties€uitwisselen€(10€min):ó óÐ &c!- Ðð/ð€A€Lees€om€de€beurt€je€pech„€en€geluksituaties€voor€aan€de€rest€van€de€groep.€Begin€bij€groepslid€1.Ð Ó&#". ÐHet€volgende€groepslid€is€voorzitter€(houd€tijd€en€orde€in€de€gaten).€De€anderen€luisteren€en€vullen€aanÏof€verbeteren€als€de€situatie€onduidelijk€is.€Vervolgens€leest€groepslid€2€en€is€3€de€voorzitter,€enz.Ìð/ð€B€Neem€je€eigen€materiaal€mee€naar€huis€en€vergeet€het€volgende€keer€niet€mee€te€nemen.Ð )c$1 ÐÌò ò4€Huiswerk€verdelen€en€logboek€invullen€(5€min):ó óÐ “*ã%3 ÐOok€uit€de€paragrafen€die€je€al€gemaakt€hebt,€kun€je€pech„€en€gelukssituaties€halen.Ìð/ð€A€Verdeel€de€bestudeerde€stof€als€volgt€over€de€groepsleden:Ð ,c'5 Є€groepslid€1€doet€verhaal€op€p€137„139Ì„€groepslid€2€doet€ðð€1Ì„€groepslid€3€doet€ðð€2Ì„€groepslid€4€doet€ðð€3Ìð/ð€B€Schrijf€het€huiswerk€in€je€agenda€en€in€het€logboek.€Beantwoord€ook€de€algemene€vragen€uit€hetÐ Ó/#+: Ðlogboek€voor€les€1.ñ ñÌñ ñÌßA€) °°xdE°R1bAßÐ  S1£,< Ðò òà@Ç Ç aàLES€2:€SPEL€BEDENKEN€EN€BORD€MAKENó óˆÐ ° ÐÌSTAPPEN€VOOR€DEZE€LES:ÌÌò ò1€Pech€en€geluksituaties€(huiswerk)€uitwisselen€(10€min):ó óÐ ° Ðð/ð€A€Lees€om€de€beurt€je€pech„€en€geluksituaties€voor€aan€de€rest€van€de€groep.€Begin€bij€groepslid€4.Ð pÀ ÐHet€volgende€groepslid€is€voorzitter,€doe€het€net€als€in€de€vorige€les.ÌÌò ò2€Spel€bedenken€(30€min):ó óÐ °  Ðð/ð€A€Overleg€maximaal€10€minuten€met€elkaar€over€de€vragen€die€bij€les€2€in€het€logboek€staan.€SchrijfÐ p À  Ðde€antwoorden€onder€de€vragen.€Kies€nu€zelf€een€voorzitter€die€iedereen€om€de€beurt€aan€het€woordÏlaat!Ìð/ð€B€Verdeel€zelf€de€volgende€taken€en€vul€ze€in€op€het€schema:Ð °  Є€Intekenen€van€het€bord€(vakken€maken,€tekeningen,€enz.)Ì„€Opschrijven€van€geluk„€en€pechsituaties:€ò òvergeet€niet€om€er€op€het€spel€bij€te€zetten€bij€welkeÐ 0€  Ðparagraaf€ze€horen!ó óÐ ð@  Є€Eventueel€de€kaartjes€makenÌ„€hoe€kom€je€aan€pionnen€en€dobbelstenen?ÌTIP:€Als€meer€groepsleden€hetzelfde€willen€doen,€laat€elk€groepslid€ongeveer€even€lang€iets€doen€enÏwissel€dan€van€taak.ÌÌò ò3€Huiswerk€afspreken€(5€min):ó óÐ pÀ ÐDe€volgende€les€is€de€laatste€waarop€je€aan€het€spel€kunt€werken.€Bedenk€of€jullie€meer€tijd€nodigÏhebben€en€verdeel€dat€als€huiswerk€onder€de€groepsleden.€Vul€het€logboek€in!ÌÌßA€) °°xdE°obAßÐ pÀ ÐÌÓ  Óò òLES€3:€SPEL€AFMAKENó óÐ ? ÐÓP2ÓÌSTAPPEN€VOOR€DEZE€LES:ÌÌò ò1€Afmaken€van€het€spel€(30€min€of€meer)ó óÐ ? Ðð/ð€A€Spreek€eerst€af€wie€wat€doet€deze€les€en€schrijf€dat€in€het€schema€uit€het€logboek€bij€les€3.Ð ÿO  Ðð/ð€B€Ga€aan€het€werk...Ð ¿! ÐÌò ò2€Oefenen€met€het€spel€(alleen€als€jullie€tijd€over€hebbenó ó)Ð ?# ÐDe€volgende€les€gaan€anderen€uit€de€klas€jullie€spel€spelen.€Zorg€ervoor€dat€alles€klopt,€de€spelregelsÏgemakkelijk€en€helder€zijn€zodat€je€klasgenoten€het€echt€kunnen€spelen.€Bedenk€dat€zij€ook€jullie€spelÏzullen€beoordelen!ÌÌHUISWERK:€Lees€het€beoordelingsformulier€goed€door,€zodat€je€volgende€keer€een€eerlijk€cijfer€kuntÏgeven.€Vul€het€logboek€in.ÌÌßA€) °°xdE°>$bAßÐ ?$+ ÐÌò òà@; ; aàLES€4:€SPELLEN€RUILEN,€SPELEN€EN€BEOORDELENˆÐ %^ - Ѐó óÐ Î%!. ÐSTAPPEN€VOOR€DEZE€LES:ÌÌò ò1€Spellen€verdelen€(5€min):ó óÐ (^#1 ÐIn€overleg€met€je€docent€worden€de€spellen€geruild€zodat€elke€groep€een€spel€van€een€andere€groepÏheeft.ÌÌò ò2€Spellen€spelen:€(20€min):ó óÐ +^&5 Ðð/ð€A€Laat€een€groepslid€de€spelregels€voorlezen€en€ga€na€of€iedereen€het€snapt.Ð Î+'6 Ðð/ð€B€Kies€een€ander€groepslid€als€spelleider€en€begin€met€spelen.€Tip:€Vul€een€gedeelte€van€hetÐ Ž,Þ'7 Ðbeoordelingsformulier€al€in€voor€zover€je€dat€kunt.€Dat€scheelt€straks€tijd.ÌÌò ò3€Spellen€beoordelen€(15€min):ó óÐ Î.*: Ðð/ð€A€Laat€weer€een€ander€groepslid€voorzitter€zijn.€Vul€gezamenlijk€het€beoordelingsformulier€in.€OverlegÐ Ž/Þ*; Ðals€jullie€het€niet€eens€zijn.Ìð/ð€B€Vul€het€logboek€in.Ð  1^,= ÐÔ‡ô6êôôô6êÔò òÔ‡X¹²Xôô6êÔIDEEð,ðN€BIJ€HET€ZOEKEN€VAN€GELUK„€EN€PECHSITUATIES:Ô#†ô6êôXX¹²\9#Ôó óÐ ° ÐÌò òBij€het€verhaal:€Het€voorstel€van€broeder€Paulus€(€p.136„139)€ó óDenk€aan:Ð d´ Є€wel€of€geen€oorlog€(noem€ook€het€volk€waartegen€oorlog€wordt€gevoerd)?Ì„€gebruik€voor„€en€nadelen€van€horigen/vrije€boerenÌÌò òBij€par.€1:€Een€boerendorp€(p.140„143)€ó óDenk€aan:Ð d ´ Є€opbrengst€van€land...€(geluk€of€juist€ongeluk?€Noem€aantallen€zakken€graan!)Ì„€gebruik€van€het€land€(twee„€of€drieslagstelsel?)€noem€voordelen!Ì„€er€is€markt....Ì„€hoe€het€met€je€vee€gaat...Ì„€reparaties€die€je€moet€verrichten...ÌÌò òBij€par€2:€Een€standensamenleving€(p.144„149)€ó óGebruik:Ð ¤ô  Є€rechten€van€horigen€(voor€geluk)Ì„€plichten€van€horigen€(voor€ongeluk)ÌÌò òBij€par.€3:€Vrouwen€en€mannen€(p.150„153)€ó óDenk€aan:Ð ¤ô  Є€wat€kan€er€misgaan€bij€de€taken€van€een€vrouw€als€hoofd€van€de€huishouding?Ì„€Het€sluiten€van€een€huwelijk€bij€adel...Ì„€erfenis€als€adellijke€dochter€met€broers,€of€juist€zonder€broers!Ì„€verliefdheid€van€boeren€op€iemand€van€ander€landgoed...ÌÌò òBij€par.€4:€Het€klooster€(p.154„159)€ó óDenk€aan:Ð $t Є€iemand€die€wordt€opgenomen€in€een€klooster,€hoofd€wordt€of€juist€wordt€geweigerdÌ„€monniken€die€op€reis€gestuurd€worden€om€christendom€te€verspreidenÌ„€wat€geestelijken€kon€overkomen€als€ze€ruzie€kregen€met€heidenen...Ì„€iemand€die€naar€klooster€gestuurd€wordt€door€ouders...Ì„€het€krijgen€van€een€boek€voor€de€bibliotheek€van€het€kloosterÌÌò òBij€par.€5:€Heren€en€vazallen€(p.160„165)€ó ó€Denk€aan:Ð d´ Є€rechten€van€vazallen€voor€de€gelukssituatieÌ„€plichten€van€vazal€voor€pechsituatieÌ„€trouw€of€juist€ontrouw€aan€een€leenheer.Ì„€oorlog€of€juist€een€periode€zonder€oorlogenÌÌò òBij€par.€6:€Ridderverhalen€(p.166„167)ó ó€Denk€aan:Ð ä4$ Є€het€kopen€van€een€goede€ridderuitrusting€(noem€ook€de€prijs!)Ì„€roofridders€in€de€buurt!Ì„€het€lot€van€voetvolk€in€een€oorlog...Ì„€het€gevangen€nemen€van€een€ridder€en€het€losgeld€wat€je€daarvoor€krijgtÌ„€het€gevangen€genomen€worden€als€ridder...Ì„€vrijgekocht€worden€als€gevangen€ridder...ÌÌò òBij€par.€A:€Schaarste€en€overvloed€(p.170„171)€ó óDenk€aan:Ð ä%4!, Є€bevolkingsgroeiÌ„€het€kappen€van€bos,€droogleggen€van€moeras€voor€landbouwÌ„€de€uitvinding€van€een€betere€ploegÌ„€misoogstenÌ„€het€weer€onder€water€lopen€van€drooggelegd€moerasÌÌò òBij€par.€B:De€Vikingen€(p.172„175)ó ó€Denk€aan:Ð $+t&3 Є€een€aanval€van€de€Vikingen€(beschrijf€ook€de€gevolgen)Ì„€het€verjagen€van€de€Vikingen€Ì„€Friezen€die€zich€bij€de€Vikingen€aanslotenÌÌò òBij€par.€C:€Hoe€de€wetenschap€bleef€bestaan€(p.176„177)€ó óDenk€aan:Ð ä.4*8 Є€het€stichten€van€een€schoolÌ„€cijfers€die€je€haalt€bij€de€taalstudie€(noem€ook€de€vakken!)€en€aan€het€straffen€van€leerlingen€op€eenÏkloosterschool€(zie€afbeelding€52€op€p.€177)Ð $1t,; ÐÔ#†ô6êôôô6ê:9#Ôà@ë ë aàò òÔ‡¼ A¼ôô6êÔLOGBOEK€BOERENDOBBELSPELÔ#†ô6êô¼¼ A!E#Ôó óˆÐ ° ÐÌßA€) °°xdE°ƒbAßÐ „Ô ÐÌà@ëë%aàò òBIJ€LES€1ˆÐ S£ Ðà@Ó Ó aà(groepjes€maken€en€zelf€geluk„€en€pechsituaties€zoeken)ó óˆÐ c ÐÌà@{{'aàKLAS:ˆÌà@AAaàGROEPSLEDEN€EN€TAKENˆÌÔ*wƒóddd Xdd Xdd X°"°"wÔÔ,z”d ÔÔ,Ôtd ÔÔ,7td ÔÔ,7td ÔÔ,ä td ÔÔ,q t” ÔÔ+  ÔÐ 1€"  c  €€‚¨‚ƒƒ„„1ÐÔ€Ž  ôô6êÔnrÐ 0€!»   „„0ÐnaamÐ +€»   ……+Ðà@ø ø € àles€1ˆÌðð€in€les:€€als€hw:Ð 3€$W §  „„3Ðà@¡¡+)àles€2ˆÌà@&)àWie€doet€€wat?ˆÐ 4€!W § „„4Ðà@³³B; àles€3ˆÌà@=; à€Wie€doet€€wat?ˆÐ g€X!W § ¨   €P€ ð?1‚ˆ‚ƒƒ„„‰ð?‰gÐ1ÌÌÐ O€@5³   ð?1 ð? „„OÐÌÐ '€g  'ÐÐ 0€!{ Ë „„0ÐÐ 0€!{ Ë „„0ÐÐ 4€!{ Ë „„4ÐÐ g€X!{ Ë ˆ P  €P€ @2‚ˆ‚ƒƒ„„‰@‰gÐ2ÌÌÐ O€@5_   @2 @ „„OÐÌÐ '€sà  'ÐÐ 0€!×'  „„0ÐÐ 0€!×' ! „„0ÐÐ 4€!×' " „„4ÐÐ g€X!×' # ˆ P  €P€ @3‚ˆ‚ƒƒ„„‰@‰gÐ3ÌÌÐ O€@5k»&  @3 @ „„OÐÌÐ '€Ï( 'ÐÐ 0€!3ƒ ) „„0ÐÐ 0€!3ƒ * „„0ÐÐ 4€!3ƒ + „„4ÐÐ e€T!3ƒ , ˆ P  €€€ @4‚ˆ‚„„‰@‰eÐ4ÌÌÐ Q€@5Ç/  @4 @ „„QÐÌÐ )€+{1 )ÐÐ 2€!ß2 „„2ÐÐ 2€!ß3 „„2ÐÐ 4€!ß4 „„4ÐÐ1'%ß5 ˆ0 €   1ÐÌÔ€ô6êô Ž ÔÌALGEMENE€GANG€VAN€ZAKEN€LES€1:ÌÌ1€Hoe€verliep€de€samenwerking€(omcirkel€het€antwoord):à  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtÐ o¿9 ÐÌ2€Hoe€verliep€de€tijdsplanning?à  àà h àà À àà  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtà x àà Ð àÐ ï?; Ðà  àà ` àÌEventueel€toelichting:ÌÌÌÌÌÌßA€) °°xdE°î bAßÐ ï ?C ÐÌò òà@ëë%aàBIJ€LES€2ˆÐ ¾!E Ðà@““aà(spel€bedenken€en€bord€maken)ó óˆÐ ~"ÎF ÐÌÌVRAGEN€VOOR€OVERLEG€BIJ€HET€ONTWERPEN€VAN€HET€SPELÌÌ1€Hoeveel€vakjes€hebben€jullie€ongeveer€nodig€voor€het€spel?ÌÌÌ2€Hoeveel€geluk„€en€pechsituaties€gaan€jullie€gebruiken€en€zijn€ze€goed€over€de€paragrafen€verdeeld?ÌÌÌ3€Hoe€gaan€jullie€het€bord€maken?ÌÌÌÌ4€Waarop€zet€je€de€informatie€over€pech€en€geluk?€Losse€kaartjes,€op€het€bord€zelf?ÌÌÌÌ5€Wat€worden€de€spelregels?Ð ¾0,Y ЇÌALGEMENE€GANG€VAN€ZAKEN€LES€2:ÌÌÌ1€Hoe€verliep€de€samenwerking€(omcirkel€het€antwoord):à  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtÐ ° ÐÌ2€Hoe€verliep€de€tijdsplanning?à  àà h àà À àà  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtà x àà Ð àÐ 0 € Ðà  àà ` àÌEventueel€toelichting:ÌÌÌÌÌÌÌÌÌßA€) °°xdE°obAßÐ pÀ  ÐÌà@ëë%aàò òBIJ€LES€3ˆÐ ?  Ðà@!!"aà(spel€afmaken)ˆÌó óÌÌALGEMENE€GANG€VAN€ZAKEN€LES€€3:ÌÌÌ1€Hoe€verliep€de€samenwerking€(omcirkel€het€antwoord):à  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtÐ Ï ÐÌ2€Hoe€verliep€de€tijdsplanning?à  àà h àà À àà  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtà x àà Ð àÐ ÿO Ðà  àà ` àÌEventueel€toelichting:ÌÌÌÌÌÌÌÌÌßA€) °°xd9E°>!bAßÐ ?!' ÐÌà@ëë%aàò òBIJ€LES€4ˆÐ "^) Ðà@C C aà(spellen€ruilen,€elkaars€spellen€spelen€en€beoordelen)ˆÌó óÌÌALGEMENE€GANG€VAN€ZAKEN€LES€4:ÌÌ1€Hoe€verliep€de€samenwerking€(omcirkel€het€antwoord):à  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtÐ Ž&Þ!/ ÐÌ2€Hoe€verliep€de€tijdsplanning?à  àà h àà À àà  àà p àgoedà È à€matigà  à€slechtà x àà Ð àÐ (^#1 Ðà  àà ` àÌEventueel€toelichting:ÌÌÌÌÌÌÐ  .^)9 Ðà@aàò òÔ‡¼°¼ôôfµÔBEOORDELINGSSCHEMA€BOERENDOBBELSPELÔ#†ôfµô¼¼°L#Ôó óˆÐ ° ÐKLAS:Ì€NAMEN€MAKERS€VAN€HET€SPEL:Ì1...................................€2....................................€3.........................................€4..............................................ÌÌ€NAMEN€BEOORDELAARS:Ì1...................................€2....................................€3.........................................€4..............................................ÌÌÔ*¤ƒ dódz”d Ôtd 7td 7td ä td q t” °"°"¤ÔÔ,Ó”d ÔÔ, td ÔÔ,ƒt” ÔÔ+  ÔÐ 1€"  T €€‚¨‚ƒƒ„„1ÐCATEGORIEÐ 0€!¬ ü  „„0ÐBEOORDELINGÏ(omcirkelen)Ð 4€!l ¼  „„4ÐTOTAAL€perÌcategorie:Ð H€9!l ¼  ¨   €P€‚ˆ‚ƒƒ„„HÐI€uiterlijk€van€het€spelÐ 0€!´   „„0Ðà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!´   „„4ÐÐ H€9!´   ˆ P  €P€‚ˆ‚ƒƒ„„HÐII€SpeelgemakÐ 0€!üL  „„0Ðà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!üL  „„4ÐÐ H€9!üL  ˆ P  €P€‚ˆ‚ƒƒ„„HÐIII€OriginaliteitÐ 0€!D”  „„0Ðà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!D”  „„4ÐÐ H€9!D”  ˆ P  € €‚ˆ‚ƒƒ„„HÐIV€VERWERKING€VAN€DE€PARAGRAFEN:Ìðð€1€Je€brood€verdienenÌðð€2€Samen€levenÌðð€3€Vrouwen€en€mannenÌðð€4€Het€kloosterÌðð€5€Heren€en€vazallenÌðð€6€ridderverhalenÌðð€A€Schaarste€en€overvloedÌðð€B€De€VikingenÌðð€C€De€wetenschap€in€kloostersÌÐ 0€! \! „„0Ðà@ýý/‘àomcirkelenˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!Lœ+ „„4ÐÐ F€5!ŒÜ , ˆ  €€€‚ˆ‚„„FÐTOTALE€AANTAL€PUNTENÐ 2€!T¤- „„2Ðà@YY3‘à„„ˆÐ 4€!T¤. „„4ÐÐ1'%T¤/ ˆ0 €   1ÐÌà@aàò òÔ‡¼°¼ôôfµÔBEOORDELINGSSCHEMA€BOERENDOBBELSPELÔ#†ôfµô¼¼°«V#Ôó óˆÐ T0 ÐKLAS:ÌNAMEN€MAKERS€VAN€HET€SPEL:Ì1...................................€2....................................€3.........................................€4..............................................ÌNAMEN€BEOORDELAARS:Ì1...................................€2....................................€3.........................................€4..............................................ÌÌÔ*qƒ ddÓ”d td ƒt” °"°"qÔÔ,Ó”d ÔÔ, td ÔÔ,ƒt” ÔÔ+  ÔÐ 1€" ˜!è7 €€‚¨‚ƒƒ„„1ÐCATEGORIEÐ 0€!@"8 „„0ÐBEOORDELINGÏ(omcirkelen)Ð 4€!#P: „„4ÐTOTAAL€perÌcategorie:Ð H€9!#P< ¨   €P€‚ˆ‚ƒƒ„„HÐI€uiterlijk€van€het€spelÐ 0€!H$˜= „„0Ðà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!H$˜> „„4ÐÐ H€9!H$˜? ˆ P  €P€‚ˆ‚ƒƒ„„HÐII€SpeelgemakÐ 0€!%à @ „„0Ðà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!%à A „„4ÐÐ H€9!%à B ˆ P  €P€‚ˆ‚ƒƒ„„HÐIII€OriginaliteitÐ 0€!Ø&("C „„0Ðà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!Ø&("D „„4ÐÐ H€9!Ø&("E ˆ P  € €‚ˆ‚ƒƒ„„HÐIV€VERWERKING€VAN€DE€PARAGRAFEN:Ìðð€1€Je€brood€verdienenÌðð€2€Samen€levenÌðð€3€Vrouwen€en€mannenÌðð€4€Het€kloosterÌðð€5€Heren€en€vazallenÌðð€6€ridderverhalenÌðð€A€Schaarste€en€overvloedÌðð€B€De€VikingenÌðð€C€De€wetenschap€in€kloostersÌÐ 0€! /ð*P „„0Ðà@ýý/‘àomcirkelenˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÌà@——1‘à0€1€2€3ˆÐ 4€!à.0*Z „„4ÐÐ F€5! (p#[ ˆ  €€€‚ˆ‚„„FÐTOTALE€AANTAL€PUNTENÐ 2€!è08,\ „„2Ðà@YY3‘à„„ˆÐ 4€!è08,] „„4ÐÐ1'%è08,^ ˆ0 €   1Ð